You are currently viewing Paschał (świeca paschalna)

Paschał (świeca paschalna)

Świeca paschalna (paschał) to duża, biała świeca używana w liturgii w zachodnim chrześcijaństwie (m.in. w Kościele rzymskokatolickim, luterańskim, anglikańskim i metodystycznym). Co roku na Wielkanoc (w Wigilie Paschalną) błogosławi się i zapala nową świecę, która jest używana przez cały okres paschalny, czyli w okresie wielkanocnym, a następnie przez cały rok przy specjalnych okazjach, takich jak chrzty i pogrzeby.

Paschał – świeca paschalna na Wielkanoc

paschałyOdpowiednikiem świecy paschalnej w Zachodnim Kościele Prawosławnym jest trikirion paschalny, który różni się zarówno stylem, jak i sposobem użycia. Termin Paschał wywodzi się od łacińskiego słowa Pascha, które pochodzi od hebrajskiego słowa Pesach, co po hebrajsku oznacza “Pascha”, i odnosi się do paschalnego misterium zbawienia. Czasami określa się ją mianem świecy wielkanocnej lub świecy Chrystusa. W kongregacjach, które używają świecy paschalnej, jest to największa świeca w przestrzeni kultu. W Kościele średniowiecznym paschały osiągały często ogromne rozmiary. Mówi się, że świeca paschalna z katedry w Salisbury miała 11 metrów wysokości. Obecnie w Stanach Zjednoczonych i Europie Południowej (np. we Włoszech i Francji) świeca ma średnicę ok. 10 cm i wysokość od 90 do 120 centymetrów. W Europie Północnej świeca ma zwykle mniejszą wysokość (50-60 centymetrów) i większą średnicę (8-13 centymetrów).

W kościołach, w których Wigilia Paschalna odbywa się w Wielką Sobotę, uroczyste zapalenie świecy paschalnej jest jednym z najbardziej uroczystych momentów nabożeństwa. Liturgie Wigilii Paschalnej w Kościołach rzymskokatolickim, luterańskim, anglikańskim, metodystycznym i prezbiteriańskim są niemal identyczne. We wschodnich Kościołach prawosławnych i bizantyjsko-katolickich nie ma bezpośredniego odpowiednika zachodniej świecy paschalnej.